Соода борборун комплекстүү текшерүү сатуучунун сунушун укуктук документтер, киреше жазуулары, келишимдер жана имараттын чыныгы абалы менен салыштырат. Инвестор кайсы маалымат ырасталганын, кайсы суроолор ачык калганын жана бүтүм аяктаганга чейин эмне жасалышы керектигин билиши зарыл. Ошондуктан due diligence тизмеси ар бир маселени далилге, жооптуу адиске жана сатып алуу чечимине байланыштырат.
Сатып алынуучу объектти жана текшерүүнүн чегин аныктоо
Алгач бүтүмгө эмне кирерин тактаңыз: жер менен имаратпы, өзүнчө активдерби, иштеп жаткан бизнеспи же объектке ээ болгон компаниянын үлүшүбү? Компаниянын үлүшүн алууда анын карыздары, салык тарыхы, эмгек мамилелери жана берген кепилдиктери да каралат. Мүлктү түз сатып алганда келишимдердин, уруксаттардын жана милдеттенмелердин өтүү тартиби өзүнчө текшерилет.
Иштин көлөмүн сатып алуучу, юрист, салык кеңешчиси, каржы жана техникалык адистер макулдашат. Талдоо мезгили, объектке кирүү, отчет мөөнөтү жана отчетко таяна турган тараптар жазылат. Бул материал жалпы иш тартибин түшүндүрөт. Конкреттүү бүтүмдүн укуктук кесепеттерин жергиликтүү адистер ырасташы керек. Кыймылсыз мүлктү баалоо бардык текшерүүлөрдү алмаштырбайт.
Сатуучудан суралуучу документтер
Кирүү укугу көзөмөлдөнгөн электрондук маалымат бөлмөсүн түзүңүз. Ар бир документтин датасы, нускасы жана жооптуу адамы көрсөтүлсүн. Сатуучунун түшүндүрмөсүн расмий жазуудан, кол коюлган келишимден жана жеринде көрүлгөн абалдан ажыратыңыз. Берилбеген документ боюнча суроо ачык калат; аны «тобокелдик жок» деп жабууга болбойт.
| Багыт | Суралуучу далил | Текшерилүүчү маселе |
|---|---|---|
| Укук жана ыйгарым укук | Учурдагы каттоо, кадастр жана корпоративдик документтер | Сатуучу, объект, чек ара, укуктар жана чектөөлөр |
| Уруксат жана пайдалануу | Бекитилген пландар, курулуш жана пайдалануу документтери | Документтеги жана чыныгы пайдалануунун шайкештиги |
| Ижарачылар | Ижара реестри, келишимдер, кошумча макулдашуулар, камсыздоо | Киреше, мөөнөт, токтотуу укугу жана жеңилдиктер |
| Каржы | Отчеттор, эсеп жазуулары, банк көчүрмөлөрү, карыздардын мөөнөтү | Бир мезгилдеги эсептелген жана түшкөн суммалар |
| Техникалык абал | Тейлөө тарыхы, жеринде кароо, адистердин корутундулары | Коопсуздук, алмаштыруу муктаждыгы жана кароонун чеги |
| Чөйрө жана иштетүү | Экологиялык жазуулар, камсыздандыруу, кызмат келишимдери, даттануулар | Милдеттенмелер жана иштин үзгүлтүксүздүгү |
| Бүтүм түзүмү | Карыз, салык, талаш жана керектүү макулдуктар | Сатып алуучу кабыл ала турган тобокелдиктер |
Менчик укугун текшерүү жана укуктук текшерүү
Каттоо маалыматтарындагы объекттин номери менен чек араларын пландар жана сатып алуу келишими менен салыштырыңыз. Унаа токтотуучу жай, кирүү жолдору, жүк түшүрүү аянты жана жалпы жайлар бүтүмгө киреби же үчүнчү жактардын укуктарына байланыштуубу? Сатуучунун сунушунда көрсөтүлгөн бардык аянт ага таандык же ижарага жарактуу деп кабыл алынбашы керек.
Күрөө, чектөө же макулдук алуу талабы бар болсо, аны чечүүнүн жолун, жооптуу тарапты жана бүтүм аяктаганда керектүү далилди белгилеңиз. Талаштар, үчүнчү жактардын кызыкчылыктары, менчик ээси же көзөмөл өзгөргөндөгү келишим шарттары да каралат. Башка өлкөнүн эрежесин автоматтык колдонууга болбойт. Укук же уруксат берилген пайдалануу боюнча олуттуу белгисиздик бааны арзандатуу менен эле чечилбейт.
Ижара портфели жана кирешени ырастоо
Ижара реестрин келишимдер менен салыштырыңыз
Маанилүү жазуулар кол коюлган келишим жана бардык өзгөртүүлөр менен текшерилет. Башталуу, аяктоо жана мөөнөтүнөн мурда токтотуу даталары, ижара акысын өзгөртүү, жүгүртүүдөн төлөм, жеңилдик мезгили, жалпы чыгым жана ээсинин аткара турган иштери өзүнчө көрсөтүлөт. Депозиттер менен кепилдиктердин суммасы, жарактуулугу жана өткөрүлүшү такталат. Негизги ири ижарачыга тиешелүү шарттар башка дүкөндөргө да таасир этиши мүмкүн.
Ижарага берилген аянт, ачык иштеп жаткан дүкөндөр жана өз убагында төлөгөн ижарачылардын үлүшү ар башка көрсөткүчтөр. Толуу деңгээлин эсептөөдө негиз болгон аянтты жазыңыз. Келүүчүлөрдүн саны, соода жүгүртүү жана атаандаш объекттер тууралуу маалыматтын мезгили менен булагын белгилеңиз. Бир күндөгү элдин көптүгү жыл бою туруктуу кирешени ырастабайт.
Эсептелген киреше менен акча түшүмүн ажыратыңыз
Төлөм эсептери, банкка түшкөн акча жана мөөнөтү өткөн карыздар бир мезгил боюнча салыштырылат. Бир жолку кирешелер, жеңилдиктер, өндүрүлүшү күмөн карыздар жана ээсине калган чыгымдар ачык көрсөтүлөт. Таза операциялык кирешенин, NOI, курамы жана түзөтүүлөрү түшүндүрүлөт. Карызды тейлөө жана ири жаңылоо чыгымдары акча агымында өзүнчө каралат. Кайтарылуучу депозит кадимки ижара кирешеси эмес.
Соода борборунун финансылык отчеттуулугу үчүн чогулган маалымат текшерүүгө негиз боло алат. Бирок башкаруу таблицасындагы сан баштапкы документтерсиз ырасталган деп эсептелбейт. Киреше бир нече ижарачыга көз каранды болсо, алардын кетиши, төлөбөй калышы жана кайра ижарага берүү мезгили бааланат.
Техникалык жана экологиялык текшерүү
Адистер макулдашылган чекте имаратты, чатырды, фасадды, инженердик системаларды, өрт коопсуздугун, жеткиликтүүлүктү жана тейлөө тарыхын карайт. Көз менен кароо конструкциянын көтөрүмдүүлүгүн же сейсмикалык туруктуулугун ырастоого тең эмес. Кирүүгө мүмкүн болбогон жерлер жана кошумча сыноолор отчетто жазылышы керек. Шашылыш коопсуздук маселеси акыркы отчетту күтпөстөн жооптуу тарапка билдирилет.
Жабдууну алмаштырууда чыгым, мөөнөт жана соодага таасир чогуу бааланат. Жердин мурдагы пайдаланылышы, булгануу ыктымалдыгы, суу каптоо, энергия керектөө жана экологиялык уруксаттар тиешелүү адисти талап кылат. RICS техникалык текшерүү стандарты жана IFC экологиялык жана социалдык тобокелдиктер алкагы усулдук булак боло алат. Бул шилтемелер MG аккредитациясын же ар бир бүтүмгө милдеттүү талапты билдирбейт.
Табылган маселелерди чечимге байланыштыруу
Ар бир маанилүү маселе үчүн далил, белгисиздик, кирешеге же чыгымга таасир, жооптуу адам, мөөнөт жана жабуу шарты жазылат. Шарттуу мисал: бюджет толук ижара акысын күтөт, бирок кол коюлган кошумча макулдашуу ижара акысынан убактылуу бошотууну карайт. Келишимдин кыскача маалыматы, киреше божомолу жана акча планы шайкеш келтирилиши керек. Бул MGнин чыныгы бүтүмү же кирешелүүлүк эсеби эмес.
| Табылган маселе | Каралуучу аракет | Чечим үчүн далил |
|---|---|---|
| Укук же пайдалануу ырасталган эмес | Укуктук талдоону тереңдетүү; аяктоого шарт коюу же жылдыруу | Адистин корутундусу жана тиешелүү жазуулар |
| Реестр кошумча макулдашууга туура келбейт | Киреше божомолун оңдоп, баалоого таасирин кароо | Кол коюлган документ жана салыштырылган киреше таблицасы |
| Маанилүү жабдууну алмаштыруу зарыл | Көз карандысыз бюджет жана иш графигин түзүү | Так иш көлөмү жана сооданын үзгүлтүккө учуроо баасы |
| Негизги документ берилген жок | Маселени ачык калтырып, далил суроо | Далил келгенче «ырасталган эмес» абалы |
Бааны өзгөртүү, сатуучунун милдеттенмеси, камсыздоо же төлөмдүн бир бөлүгүн кармоо мүмкүнчүлүгү юрист жана салык адиси менен каралат. Бир тобокелдиктин таасирин киреше моделинде жана баа түзөтүүсүндө эки жолу эсептебеңиз. Кабыл алынгыс тобокелдик болсо, бүтүмдөн баш тартуу варианты да чечимде көрсөтүлүшү керек.
Бүтүмдү аяктоо жана башкарууга өткөрүү
Кол коюу менен бүтүмдү аяктоонун ортосунда жаңы келишим, карыз же окуя пайда болгонун кайра текшериңиз. Ижара менен чыгымды мезгилдерге бөлүштүрүү, депозиттер, кепилдиктер, ачкычтар, системаларга кирүү жана документтер өткөрүү тизмесине кирет. Ачык иштердин жооптуусу жана мөөнөтү коммерциялык активдерди башкаруу ишин ырасталган маалымат менен баштоого жардам берет.
MG Global Partner менен коммерциялык кыймылсыз мүлктү сатып алуу жана сатуу боюнча объектти, документтерди жана адистердин ишин координациялоону талкуулоого болот. Ар бир команданын милдети алдын ала аныкталып, жыйынтыктар инвестордун чечими үчүн бирдиктүү документке топтолот.